Γεωγραφία   Ιστορία   

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Η Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία αποτελείται κατά το μεγαλύτερο μέρος της από οροπέδια που δημιουργούν στην ακτή ένα ανυψωμένο τείχος (Όρος των Δράκων) και σχηματίζουν πολύ μεγάλη κλίση στους πρόποδες της οποίας υπάρχει παράκτια βλάστηση (σε πλάτος από 80 μέχρι 400 χλμ.). Στο νοτιοδυτικό τμήμα διακρίνεται το υπόλοιπο μιας παλαιάς κυρτής οροσειράς, που κατευθύνεται από την ανατολή στη δύση. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία βουνών στο νησί (που ονομάζονται kopjes των Μπόερς). Τα κυριότερα ποτάμια είναι ο Οράγγης που σχηματίζει με μια γραμμή τα σύνορα με τη Ναμίμπια και έχει για παραπόταμο τον Βάαλ και το Λιμπόπο. Το κλίμα είναι τροπικό στην πλευρά του Ινδικού ωκεανού, αλλά στο εσωτερικό η ξηρασία είναι μόνιμη. Η περιοχή του Ακρωτηρίου έχει μεσογειακό κλίμα και εκείνη στα ανατολικά είναι βροχερή σ΄ όλη τη διάρκεια του έτους. Ο πληθυσμός αποτελείται κατά το ένα πέμπτο, σχεδόν, από λευκούς (στην πλειοψηφία από Μπόερς και Άγγλους), κατά τα 2/3 από Μπαντού (που χωρίζονται σε διαφορετικές εθνικές ομάδες: Χόσα, Ζουλού, Σόθο του Βορρά, Σόθο του Νότου, Τσουάνα, Ζουάσι, Ντεμπέλε του Νότου κ.α.), κατά το 8,6% από έγχρωμους ή μιγάδες και κατά το 2,6% από ασιάτες. Ένα τμήμα του πληθυσμού των εγχρώμων ζει στους χωριστούς οικισμούς, ένα τμήμα δουλεύει στις αγροτικές και μεταλλευτικές ζώνες και ένα μέρος στα όρια της πόλης. Πέρα από τις τρεις πρωτεύουσες, διακρίνονται το Ντέρμπαν και το Πορτ Ελίζαμπεθ στη θάλασσα, και στο εσωτερικό το Γιοχάνεσμπουργκ, σημαντική πόλη του κράτους και το μεγαλύτερο χρυσοφόρο κέντρο του κόσμου. Η Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία είναι το πιο εξελιγμένο κράτος της αφρικανικής ηπείρου, με αυξανόμενους ρυθμούς και με οικονομικές δομές όμοιες με αυτές των εκβιομηχανισμένων κρατών, αν και ο πληθυσμός των εγχρώμων παραμένει στη φτώχεια και στην υπανάπτυξη, Στη βάση του ανοδικού πλούτου του κράτους βρίσκονται οι σημαντικές μεταλλευτικές πηγές. Χρυσός και διαμάντια αντιπροσωπεύουν τα σημαντικότερα παραδοσιακά είδη εξαγωγής, αλλά εξορύσσονται επίσης ουράνιο, αντιμόνιο, τιτάνιο, μαγγάνιο, νίκελ, κάρβουνο, σίδηρος, χαλκός, αμίαντος. Σε πρώτο βιομηχανικό επίπεδο υπάρχει ο τομέας της μεταλλοβιομηχανίας (μεταλλευτικά και αγροτικά μηχανήματα) και οι τομείς της υφαντουργίας, χημικοβιομηχανίας, χαρτοβιομηχανίας, τσιμεντοβιομηχανίας και βιομηχανίας τροφίμων. Η γεωργία έχει κατά ένα μέρος εκστατικό χαρακτήρα με καλλιέργειες (σε μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται στην κατοχή λευκών) δημητριακών, πατάτας, λαχανικών και φρούτων που εξάγονται ευρέως. Εκτρέφονται κατά παράδοση βόδια, πρόβατα και βοοειδή. Στους οικισμούς του εσωτερικού της χώρας οι πληθυσμοί των ιθαγενών ασχολούνται με καλλιέργειες που προορίζονται για ίδια κατανάλωση. 

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο Ντίαζ, σ΄ ένα από τα ταξίδια του σε αναζήτηση της ανατολικής οδού για τις Ινδίες, ονόμασε (1487) το ακραίο σημείο της Αφρικής Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας. Αυτό παρέμεινε κάτω από τον πορτογαλικό έλεγχο για περισσότερο από ενάμισι αιώνα. Ουσιαστικά ο αποικισμός της περιοχής άρχισε τον 16ο αιώνα με την κατάληψη του ακρωτηρίου από την Ολλανδία και τις Ανατολικές Ινδίες. Το 1795 οι Άγγλοι κατέλαβαν το Κέιπ Τάουν, που αποτέλεσε έδρα για την διεισδυτική πολιτική τους στην Αφρική (σύμφωνα με την κατευθυντήρια γραμμή του Καΐρου - Κέιπ Τάουν). Η πολιτική αυτή βρήκε σθεναρή αντίσταση από τους Κάφρους και τους Μπόερς - που κατάγονταν από τους πρώτους Ολλανδούς αποικιοκράτες -. Οι τελευταίοι, εμπρός στην προώθηση των Άγγλων αναγκάστηκαν (από το 1835) να μεταναστεύσουν μαζικά στο εσωτερικό της χώρας (Trek) και δημιούργησαν τα κράτη του Νατάλ, της Οράγγης και του Τράνσβααλ. Το πρώτο από αυτά είχε εφήμερη ζωή (μέχρι το 1824). Τα άλλα δύο αναγνωρίστηκαν από τους Άγγλους ως ανεξάρτητα. Το 1884, η ανακάλυψη χρυσοφόρων κοιτασμάτων στο Τράνσβααλ και κοιτασμάτων διαμαντιών στο Γκρίκουαλαντ αποτέλεσε αφορμή για μια νέα σύγκρουση ανάμεσα στις δύο αυτές δημοκρατίες και τους Άγγλους. Ο πόλεμος ανάμεσα στους Άγγλους και τους Μπόερς που ξέσπασε το 1899 εξαιτίας της επεκτατικής πολιτικής του πρωθυπουργού της Αποικίας του Ακρωτηρίου Σέσιλ Ρόουντς, τελείωσε μετά από τρία χρόνια σκληρής μάχης με την προσάρτηση της Οράγγης και του Τράνσβααλ στην Αγγλία. Το 1909 με ψήφισμα του αγγλικού κοινοβουλίου η αποικία μετονομάστηκε σε Νοτιοαφρικανική Ένωση, και αποτέλεσε αυτόνομη ομοσπονδία στα πλαίσια της Κοινοπολιτείας. Το νέο κράτος συμμετείχε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το μέρος της Αγγλίας. Κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια το εθνικιστικό κόμμα του Χέρτζογκ, υποστηρικτή μιας ρατσιστικής και αντι-αγγλικής πολιτικής, αντιτάχτηκε στην κυβέρνηση του J. Smuts, που είχε την υποστήριξη του αγγλικού στοιχείου. Νικητής των εκλογών του 1924, ο Χέρτζογκ κυβέρνησε το κράτος μέχρι το 1939, έτος κατά το οποίο ο Σμουτς επανήλθε στην εξουσία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το κράτος πολέμησε με το μέρος της Αγγλίας. Η επάνοδος των ρατσιστών στην εξουσία με τις κυβερνήσεις των Μαλάν (1948-1954), Στρίντομ (1954-1958) και του Φερβέρντ (1958-1966) προκάλεσε έντονες εσωτερικές αντιθέσεις που επιδεινώθηκαν από την δριμύτητα της πολιτικής των φυλετικών διακρίσεων (Απαρτχάιντ). Σε διεθνές επίπεδο, το Απαρτχάιντ οδήγησε στη διακοπή των σχέσεων με την Κοινοπολιτεία (από την οποία η Ένωση αποχώρησε το 1961) και στην απομόνωση της Νοτιοαφρικανικής Δημοκρατίας (στην οποία επιβλήθηκαν οικονομικές κυρώσεις σε διεθνές επίπεδο). Η κυβέρνηση του Μπότα (1978-1989) διατήρησε ανέπαφη την πολιτική των διακρίσεων προς τους μαύρους (σύνταγμα του 1984), αλλά μετρίασε το Απαρτχάιντ σε κοινωνικό επίπεδο. Έλαχε στον διάδοχό του, Ντε Κλερκ να αρχίσει διάλογο με την μαύρη αντιπολίτευση (απελευθέρωση του Ν. Μαντέλα, αρχηγού του Εθνικού Αφρικανικού Κογκρέσου, 1990), να ακυρώσει τα υπολειπόμενα μέτρα του κοινωνικού Απαρτχάιντ (υποχρεωτική διαμονή για τους μαύρους, 1991). Το 1990, τα νοτιοαφρικανικά στρατεύματα κατοχής αποσύρθηκαν από τη Ναμίμπια και αναγνωρίστηκε η ανεξαρτησία της σύμφωνα με τις οδηγίες του ΟΗΕ. Το 1992, ένα δημοψήφισμα κατάργησε οριστικά το καθεστώς του Απαρτχάιντ. Κατά συνέπεια αποσύρθηκαν οι διεθνείς κυρώσεις. Στο μεταξύ, άρχισαν σύνθετες διαπραγματεύσεις με το Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο που οδήγησαν σε ολοκληρωτική αναδιοργάνωση του κράτους με πολυφυλετική έννοια. Το 1994 οι ελεύθερες εκλογές με δικαίωμα ψήφου και για τους μαύρους έδωσαν τη νίκη στο Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο και συστάθηκε κυβέρνηση συνασπισμού, με τον Μαντέλα στην Προεδρία της Δημοκρατίας και τον Ντε Κλερκ ως Αντιπρόεδρο. Το 1996 εγκρίθηκε ο νέος και οριστικός συνταγματικός χάρτης που εγγυούνταν την απόλυτη ισότητα ανάμεσα στον λευκό και τον έγχρωμο πληθυσμό. Η Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία προσχώρησε στον Οργανισμό Αφρικανικής Ενότητας και επέστρεψε στην Κοινοπολιτεία.